نخستین نشست تخصصی “ارائه دستاوردهای نوین فناورانه“ با محوریت رونمایی از سامانه توانبخشی از راه دور “سنا“، روز سهشنبه، ۱۹ خردادماه ۱۴۰۵، به همت گروه پژوهشی “پزشکی مبتنی بر سبک زندگی“ و به میزبانی“مرکز درمان در منزل دم“ وابسته به سازمان جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران برگزار شد.
این رویداد با هدف واکاوی ابعاد بهکارگیری فناوریهای نوپدید در نظام سلامت و با حضور جمعی از مدیران ارشد، اعضای هیئت علمی و متخصصان حوزه سلامت و فناوری از جمله دکتر حسین یاری، معاون پژوهشی سازمان جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران، دکتر منیژه سلیمانیفر، مدیر گروه پژوهشی پزشکی مبتنی بر سبک زندگی، دکتر دانیال آلبویه، مدیر مرکز درمان در منزل (دم)، بهاره کاشانیموحد، مدیر اجرایی معاونت پژوهشی و همچنین دکتر زهرا رسایی، دکتر هاله فاتح و دکتر علیرضا بهرامی از اعضای هیئت علمی این گروه پژوهشی برگزار شد. شماری از کارشناسان و اعضای کادر آنکال مرکز (دم) نیز در این نشست حضور داشتند.
در این نشست، سامانه توانبخشی از راه دور “سنا“ بهعنوان یکی از دستاوردهای شاخص در اکوسیستم فناوریهای توانبخشی معرفی گردید. این پلتفرم با بهرهگیری از حسگرهای پیشرفته حرکتی و تصویری، پارادایم نوینی را در پایش و ارزیابی تمرینات توانبخشی بیماران در بستر منزل ایجاد کرده است؛ بهطوریکه امکان مدیریت هوشمند و نظارت از راه دور بر روند بهبود بیماران برای کادر درمان فراهم آمده است.
روایت شکلگیری یک فناوری دانشگاهی
در ابتدای نشست، دکتر سعید بهزادیپور، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف، با تشریح روند شکلگیری این فناوری در بستر فعالیتهای دانشگاهی اظهار داشت: “پژوهش در حوزه فناوریهای توانبخشی در دانشگاه صنعتی شریف از حدود یک دهه پیش و با محوریت پروژههای دانشجویی و پژوهشی آغاز شد و امروز در قالب یک مرکز تخصصی در حوزه توانبخشی پیشرفته دنبال میشود. در حال حاضر نیز این مجموعه توانسته است خدمات خود را به بیش از هزار کاربر ارائه کند.”
وی با اشاره به تحولات جمعیتی و افزایش شتابان جمعیت سالمند در کشور افزود: “شیب افزایش جمعیت سالمند در ایران بسیار تند و نگرانکننده است. در روشهای سنتی و همزمان، ارتباط درمانگر و بیمار محدود به بسترهای آنلاینِ مستقیم است که در آن هر درمانگر در لحظه تنها میتواند با یک بیمار در ارتباط باشد. اما در شیوههای “غیرهمزمان” که در سمانه توانبخشی از راه دور سنا بستر آن را فراهم کردهایم، نیازی به حضور آنلاین و مداوم درمانگر نیست؛ بلکه متقاضی میتواند در خانه و به صورت هوشمند، تمرینات درمانی خود را دنبال کند.”
به گفته این پژوهشگر، سامانه “سنا” با استفاده از یک حسگر تصویری و دو حسگر تعادلی، الگوهای حرکتی بیماران را در حین اجرای تمرینات ثبت و تحلیل کرده و دادههای دقیقی از کیفیت اجرای حرکات در اختیار درمانگر قرار میدهد.
تحول دیجیتال در خدمات توانبخشی
در ادامه این نشست، دکتر ملیحه حاجیعلیزاده، کاردرمانگر، با تأکید بر نقش فناوریهای دیجیتال در بهبود دسترسی بیماران به خدمات توانبخشی گفت: “سیستمهای دیجیتال به ما کمک میکنند تا حرکات بیمار را به دقت سنجش و تشخیص دهیم. سامانه سنا در عین بهرهمندی از یک ساختار و سازماندهی ساده، یک تحول اساسی ایجاد کرده است؛ به این معنا که بیمار برای دریافت بازخورد، دیگر نیازی به ارتباط مداوم و مستقیم با درمانگر ندارد، بلکه سیستم از طریق سنسورهای تصویری و حرکتی، بازخوردهای لازم را به صورت مستقل به بیمار ارائه میدهد.”
وی تسهیل دسترسی به خدمات درمانی، کاهش هزینههای درمان، افزایش مشارکت خانوادهها در روند توانبخشی و همچنین ارتقای کیفیت پایش جلسات درمانی را از جمله مزایای این سامانه برشمرد و افزود: “تسهیل چشمگیر دسترسی به خدمات، کاهش هزینههای درمان، افزایش مشارکت فعال خانوادهها و ارتقای کیفیت جلسات درمانی از دستاوردهای مهم این سامانه است. همچنین این نرمافزار به طور کامل قابلیت شخصیسازی دارد و هرگونه تغییر رفتاری یا بهبود عملکرد بیمار به صورت مستند در اختیار درمانگر قرار میگیرد تا روند درمان با کیفیت بیشتری هدایت شود.”
همگرایی مهندسی پزشکی و درمان
در بخش دیگری از این نشست، مهندس محبوبه لطفیان، کارشناس مهندسی پزشکی، با اشاره به ضرورت همگرایی میان دانش پزشکی و فناوریهای نوین اظهار داشت: “سامانه هوشمند طراحیشده، پاسخی به چالشهای موجود در مسیر درمان افرادی است که به تمرینات مستمر و مداوم نیاز دارند. البته این سامانه یک ابزار کمکدرمانی در کنار پزشک و کاردرمانگر است و تصمیمگیری نهایی همواره بر عهده متخصص خواهد بود؛ هدف ما تقویت بازدهی کار و ارتقای سطح آگاهی سیستم درمانی است.”
وی در تشریح نحوه عملکرد این سامانه افزود: “در این سیستم، تمرینات مشخصی برای بیمار تعریف میشود و سامانه با تحلیل نحوه اجرای حرکات و امتیازدهی به عملکرد بیمار، دادههای کمی و قابل استنادی را در اختیار درمانگر قرار میدهد. این دادهها میتوانند مبنای ارزیابی دقیقتر و تصمیمگیریهای درمانی در مراحل بعدی باشند.”
لطفیان همچنین با اشاره به ظرفیتهای این فناوری در مدل ارائه خدمات درمان در منزل گفت: “بیماران میتوانند تمرینات توانبخشی خود را بهصورت روزانه در منزل انجام دهند و دادههای حاصل از اجرای تمرینات برای بررسی در اختیار درمانگر قرار گیرد. این رویکرد علاوه بر افزایش انگیزه بیماران برای تداوم تمرینات، امکان مدیریت و پوشش تعداد بیشتری از بیماران را برای درمانگران فراهم میکند.”
جهاد دانشگاهی؛ حامی توسعه فناوریهای نوآورانه در سلامت
در بخش پایانی نشست، دکتر حسین یاری، معاون پژوهشی سازمان جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران، با قدردانی از تلاشهای انجامشده در توسعه این دستاورد فناورانه، بر ضرورت حمایت از طرحهای نوآورانه در حوزه سلامت تأکید کرد و اظهار داشت: “جهاد دانشگاهی همواره تلاش کرده است زمینه تعامل مؤثر با نخبگان، پژوهشگران و فناوران دانشگاهی را فراهم آورد و از طرحهایی که ظرفیت تبدیل شدن به محصولات کاربردی در نظام سلامت را دارند حمایت کند.”
وی در ادامه افزود: “بهکارگیری فناوریهای هوشمند در عرصه درمان میتواند نقش مؤثری در پاسخگویی به چالشهای نظام سلامت ایفا کند و زمینه ارتقای کیفیت خدمات درمانی، بهویژه در حوزه مراقبت از سالمندان، را فراهم سازد.” دکتر یاری همچنین ابراز امیدواری کرد با توسعه همکاریهای علمی و پژوهشی میان جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران و مراکز دانشگاهی فعال در حوزه توانبخشی، بستر لازم برای اجرای پروژههای مشترک در حوزه پزشکی مبتنی بر سبک زندگی و توانبخشی هوشمند فراهم شود.
گسترش راهکارهای نوآورانه در خدمات درمان در منزل
مرکز درمان در منزل(دم) بهعنوان یکی از مجموعههای فعال در حوزه ارائه خدمات تخصصی درمانی و مراقبتی در منزل، در چارچوب رویکرد توسعهمحور خود بر گسترش تعامل با مراکز علمی و پژوهشی و بهرهگیری از فناوریهای نوین در ارتقای کیفیت خدمات سلامت تأکید دارد. میزبانی این نشست تخصصی نیز در همین چارچوب و با هدف تعمیق تعامل میان جامعه علمی، فناوران و ارائهدهندگان خدمات سلامت انجام شد تا زمینه شکلگیری و توسعه راهکارهای نوآورانه در عرصه درمان در منزل بیش از پیش فراهم شود.
منبع: روابط عمومی سازمان جهاد دانشگاهی علوم پزشکی تهران
بدون دیدگاه